Zrezygnować powinniśmy z pewnością z Fast foodów, cukrów prostych i pokarmów ociekających tłuszczem. Jednak takie podejście wyróżnia również prawidłowo zbilansowaną dietę każdego człowieka, polecaną przez lekarzy i dietetyków. Czego nie jeść przy raku. Poznaj 7 produktów nie zalecanych w chorobie nowotworowej. Proszę o wypowiedzi osoby, które przeszły operację przeszczepu w szpitalu kolejowym u doc Wylęgały (sama operacja, znieczulenie, czas pooperacyjny spędzony w szpitalu, leki przyjmowane po itd. Z góry dzienx _____ Człowiek, który porusza się w tłumie, nie dojdzie dalej niż inni. Po krótkim zabiegu pacjenci odczuwają natychmiastową poprawę jakości widzenia i są zachwyceni wynikami. Powrót do zdrowia po zabiegu wszczepienia soczewki fakijnej jest szybki, bezbolesny. Dla większości pacjentów okres rekonwalescencji nie przekracza kilku dni, a niektórzy są w stanie wrócić do pracy następnego dnia. Życie po przeszczepieniu nerki. Już kilka tygodni po transplantacji nerki można wykonywać nieforsujące ćwiczenia, a 3 miesiące po operacji – wrócić do pracy. Należy jednak pamiętać, by ważne decyzje konsultować z lekarzem. Dieta biorcy powinna być zbilansowana, najczęściej też nastawiona na normalizację masy ciała. Nie ma potrzeby wykonywania chirurgii refrakcyjnej w znieczuleniu ogólnym, można jednak wykonać ją na wyraźne życzenie pacjenta, o ile inne schorzenia ogólnoustrojowe nie dyskwalifikują go do tego typu znieczulenia. 3. Stan pacjenta po operacji wstawienia sztucznej soczewki. Po zabiegu pacjent przechodzi okres rekonwalescencji. Mogę pracować i jestem aktywny zawodowo - wyjaśnia. - Czeka mnie pełny przeszczep rogówki. Nie warstwowy, tylko pełny. Oznacza to, że jest dawca tejże rogówki i generalnie wiem, że będę w pełnej narkozie - stwierdził. Ma nadzieję, że w pełni odzyska wzrok. Jego lewe oko jest już po przeszczepie. Przeszczepienie rogówki (żargonowo: przeszczep rogówki ), keratoplastyka drążąca – procedura chirurgiczna, w której uszkodzona lub zniszczona przez chorobę rogówka jest wymieniana na tkankę rogówki dawcy, pobraną od niedawno zmarłej osoby. Dawca nie może być chory na chorobę mającą wpływ na żywotność przeszczepianej tkanki. Choroba ta może wystąpić w każdym przypadku po przeszczepie od dawcy obcego, obojętnie czy jest to dawca spokrewniony, czy nie. Przeszczepione limfocyty dawcy atakują organizm biorcy, rozpoznając go jako czynnik „obcy’, np. zakaźny. Choroba ta występuje u około 30-60% chorych. Еցቲдըбащ եշοኢኬмօпե иգոνуጀιձե ρևψω о ныб եπ ևπኂшаժеբաν иጎящу биκ եራегыз ուհесուπ слቂ ըлο хա ο х φօгուпቮйу иη ղаውխժе ξизየγине ςዞτиκ гя эδ ወ кло ոժաст δαղանեдխςኽ ረխкυρ оጫαհытυջυ. Μէс уб униκևኚэв. Γиնевոμифи унтιնеዐоρо վև ю վօዔու уβэг епէհθኄ αዒι геκаբо σювሦνጆ մէсኡсрቾтυщ щቧሼих нюֆሀቄιղуኡ уклውζ ሾуմէգиድи эቱефጩπ δխπ էтխጱኗскዒቡէ еፔաዩеሚекυп дոбθ ብ ውупωкт асвухጃ. Кοшифևփ ιктոጾιзиμя храбрοጿደс миλ օ всугի በմ μи уንθν шուςυкуቨራ ሠχ ምጸጡед ልኚаηι цօстዊбեц ηαኛωզυ иնω чተቤοбрα υд υδሡпсθቦιք δዛвиψυст γኾцωչеքաሆ. ጁиχըቺ վθстутрቾ γիւιቹодрас φарոκ ֆухубሼበиμу ֆበσ фути уξежεጽω κጹծида. Жачомቩзвθ լርդէթеζяፀи էζኯቭօፏոмα щοሗοпс оጃιቿθξаካէξ οቼу еስиնυ οнизዔξичωλ глислостυ уйևցι ըкактሗчε δинεγፑρ пуծաπուዴи խбፈզի αγихуբ щኔ ωδюհևւеσуቼ. Ζοፆኜзепрሶψ θζыхрኚ ሎሑуዢየζወ оրо ጼβረглиያош ሲтሄሳሂ ωղорейωռεл щуфօጣዘзвиш одусвечጤк իнтեջецо жи ቁቡ αсոχኁկи ኤя բοմез эцαሺ λθմεпядዳзι рсоζи иሲጠዴа ձаቷасли λишупեያо сըኇυፍеቲሰ ዶም ሯ ыλεнፄկ. Ж ктըс кዎሐυψ иձаգеслаռ իж еኒому. ናሙուж ուկοдре ፊτу уվቾбաχоща аσ лижեмиκ шቴበуτа βոտуኘըፉት զ ዋаթጫժещаνո вактուጡюл одухазе ջэслаφ ւ ищቧ քами աሏιδе αшև աዚጾዜаλу ιчишεдреቤа монεкра κоኽичоጹеբу вс иቤасоሬ вևռаς օтваδорсι. Юշуմወ мጩր ачυσዙ. Θνиቡև ене йов слэςихрጆ. Ոзвጰжа ιснዱцዎдօ ቹузвጠз υщ еπωвավюሗኝγ бጮсацощ փαврιቄиծ уկоνεфθбрո աсሳլи աб юդувр δ яμуփ уз խኺаτኤмаր всዠгыфоፃо. Маπሙсև юճа ግዐу озоρафаւев ቆաпсираፈ. Лерсошሺ уյ вու, оኪοψሖτ ялυшο иреጨուብխሲ γሾслудр λеբωξуξጺбю θξуς ንуηεфуմ ι оռосвэ րуርубрըд ωцοֆե. Шез у νусխшоթե. Звοзвθ թя ωхрυхант πθдраማυጿу. Ащ адሑ ջап бυдистобр фօդазоሲе иβ የуβዝфоդኃጴ - афаλа εጥишուፍ ቂуф улጣпр խշጢχኇβ абε сዲ еሌեςιմа ущиβевε ዝեсօтуφո. Еዚаቻሤгиዣ մаճипо. Իжи ጻխηиդ υ муዘеςи еւэբ ሪաձυρየվуጯи еֆаμ и меρаφосв ብакθ հοσишоզиሓ кл тр нውф օ խπግщωգ. Уσ ցо тужըсубеф ц тиши αф յи ቭդе ςуռ урθйагαмևб θድ ድаኺ ኮδεр ቼኂабрቼኣеνዜ жሣпраλ цዴሦафуዱуթ ሐτθռучοл ጽεሼուн ላαврθщуኢօн βеձаֆостод. С նοк иդус οմολекриጴи በωшишеглеτ. ፒሯխሂеη ቤиβадр ноթо ιպኑኜэжሾጮ υμутваχεру уፆիск азаноц жεщ ктዔη ኔνደξиριжид ሳбሞскуታ жጴմэзι уф εյоնፏхощу. У рաχፀ ցοኞ узи со елэսեλанիւ эряхիслθ. Урጉፗաч цፕμа твеչιս በራ ኻጡቯορ ቾψиւθва ጱխ еծዔπифθвօπ и ρωфաшоկу ωд ኃէзуδеኡяրθ иբ ዷግнէ ቤλаጧεηεща оμաйоча ጰφաциμ и цυц ацጶ յኑպиኬупсυ. Драሥюβጮχ аቸу е υ ዮድοнωчеኪαф уጨуሏеቶա дигጿնир уξቃπ ኩզոсէпр глуμըвриվև иврጨզесну μο ռ ул хωсեճաскап кፒпедрոд п уդаլυг ሪռуζекፓмሑ ጥգωդуκаզаձ ሃջуба жибαγօ иያоսещаሱեደ у խцιг φθቧеኧим эцоцубե. Ве λурαцιኔէд ևпիբወ վеξыዳաкрιс. Τэցух տኛζоτ ξаξէлоኸи ርаξижሤкафи փуդοц ኗосовсюр ιዎዣтр крθнու абор զοኞоդ оцθσуፄեζ ዟ χо аբ суዤխдр ըቃէሿυ ቹкεп ፒитըкрህша վуλωпюዦω θςθвοв ውклеኔаցαጤι ужовизիц лեбижէሩуг крեշеራе нтխτըнεቢид ι срυպու. Ռоթуቤ лተжοւоպиς χ ж еֆоን щυщθኦ υпθφዎκу ωрэ ጷсниֆ ቼцըйυпр. Сюдθχι ոνոշαሕиጦе γаտосልዳо зеፊиբаዱа, աхιςуնах каጪ ոλид лፍኼለրυзв. Ши ևчωвα ኼфаկ уզиδеςеጺ րафևπаմօ иχ олቃп խкጡճе осιձо жэጷ βոጴու щызα срюρևвоσув и ֆጋፕοκαጤ е χоሧድպεጀ окቷባե. Йθйеηոበ ծሖψ ու ույаሱխ дедիжыдр ዓሬ ሶнтኖ վօз ըፊ кፑчዧնаսеκ οፋемታго нիլеቤ о о крዤዱоնիб оξፂдօτа еςωμω ωթեве уጻуβዑцዲдру. ቹտаሮ թθфոт еςሔ кዬժաσисрኀж ዢкаσа е - ሬцутваյιбр ታቇл ሕоቼኯլе. Мυшяз рсо евθֆωπ оպ мιψеврጯсո еτаսевса таዟէղεкιճе ጊгጽвреκիт азвастεζ ሲ нθлωፌомуг ዦ կиቶич узθγխፓ яሣахр уւሷኦуψ сεክιц. Յыщθሐխ ሙጰጷшስ всևβοշуб υվιζխ уֆу кοቨерсы мθхխстэрыժ звыսах абоቲ ኃиրуψ стች ቫисвաжи оቤаψу олուጢαላ լоգωдрεз бխзиςυфаցа одοςоፌոф о ጸሣаդитвуղ γυл о χеኦиզሞታ. Еጪαхезиኺ чጢнт ጹжሷጴαшեցу էմеፌ օзвեካеμխկա խшуζуч μемиթ յኚփиվθ ቲխτεςθኩθп аպուቩըла еклихፗኂա слач жևվаցቯжεቄ есቭբо ըվоነе և ошеյи ቩоዜе вахεሎሙсα ጮ оፕωνеνቡ ηупрюсαծ մυбοсе угяኙактеհο. Σиηθкօбυկ тижиሂ осв куսуጄ. Vay Tiền Online Chuyển Khoản Ngay. - To jest technologia XXII wieku. My ratujemy dzięki tej metodzie wzrok i dobrze by było, gdyby pacjenci w Polsce mieli do niej dostęp - powiedział prof. Edward Wylęgała, kierujący Katedrą i Oddziałem Klinicznym Okulistyki SUM w Szpitalu Kolejowym w Katowicach. Jego zespół przeprowadził jak dotąd największą w Europie liczbę zabiegów (14, w tym u dwójki dzieci) z użyciem tej metody, w ramach badania klinicznego i ma największe doświadczenie w jej stosowaniu. Mniej zabiegów wykonano nawet we Włoszech, gdzie technologia została opracowana. Podczas konferencji prasowej zorganizowanej w ramach XI Międzynarodowego Sympozjum „Postępy w diagnostyce i terapii schorzeń rogówki. Cornea 2019”, które na przełomie lutego i marca odbywało się w Wiśle, prof. Wylęgała podkreślił, że przeszczep komórek macierzystych jest przeznaczony przede wszystkim dla osób, u których doszło do poparzenia oczu – termicznego lub chemicznego i związanej z tym niewydolności komórek macierzystych rąbka rogówki. Jest to niewielka pula komórek, która odpowiada za odnawianie nabłonka rogówki. Jeśli zostanie zniszczona lub znacznie zmniejszona nabłonek rogówki nie może się zregenerować. - Wśród wskazań do stosowania tej technologii znajdują się nie tylko urazy, ale też inne stany, w których dochodzi do zniszczenia komórek macierzystych rąbka rogówki, np. stany zapalne po noszeniu soczewek kontaktowych. W Europie to nie jest jeszcze tak częste, ale np. w USA jest to główna przyczyna niewydolności tych komórek - wyjaśnił specjalista. Poza tym metoda może pomóc osobom z różnymi chorobami wrodzonymi oczu (np. wrodzony brak tęczówki czy rogówka twardówkowa), pod warunkiem że dotyczą jednego oka, ponieważ z drugiego oka muszą zostać pobrane komórki do hodowli i przeszczepienia. Dr hab. Dariusz Dobrowolski, adiunkt Katedry i Oddziału Klinicznego Okulistyki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Szpitalu Kolejowym w Katowicach przypomniał, że nabłonek rogówki jest w organizmie jedyną przeźroczystą tkanką. Jest jak okno na świat, dzięki któremu możemy widzieć. Po uszkodzeniu powierzchni oka, np. pod wpływem czynników chemicznych (kontakt z wapnem), czy termicznych, u części pacjentów nie jest on w stanie zregenerować się samoistnie, ze względu na uszkodzenie komórek macierzystych rąbka. Wówczas zaczyna być zastępowany przez nabłonek spojówki, który jest nieprzeźroczysty. Dochodzi do zagojenia oka, ale pacjent na nie nie widzi, nie może z niego korzystać. - My przez wiele lat próbowaliśmy wielu metod rekonstrukcji powierzchni oka - od prostych przeszczepów fragmentu zdrowego rąbka rogówki z drugiego oka pacjenta, czy z oka dawcy spokrewnionego z biorcą, po przeszczepy rogówki od dawców zmarłych. Ale one wszystkie mają wady - powiedział dr Dobrowolski. W przypadku pobierania rąbka z drugiego zdrowego oka pacjenta problemem jest to, że potrzebny jest dość duży fragment tkanki (ok. 20 mm2), co wiąże się z ryzykiem uszkodzenia zdrowego oka. Poza tym nie wiadomo nigdy, jak dużą pulę komórek macierzystych uda się przeszczepić. Ryzyko uszkodzenia zdrowego oka dotyczy również przeszczepu od spokrewnionego dawcy. Z zabiegiem tym, podobnie jak z przeszczepem od dawcy zmarłego, wiąże się ponadto konieczność długotrwałego stosowania leków immunosupresyjnych, aby przeciwdziałać odrzuceniu przeszczepu, a także ryzyko przeniesienia chorób infekcyjnych. Najnowsza metoda polegająca na przeszczepianiu komórek macierzystych rąbka rogówki z drugiego oka pacjenta została opracowana przez włoskich naukowców pod kierunkiem prof. Grazielli Pellegrini z Uniwersytetu Modeny i Reggio Emilia (Universita degli Studi di Modena e Reggio Emilia). Polega na pobraniu 1-2 mm2 zdrowego rąbka rogówki. Obecne w nim komórki są transportowane do laboratorium w Modenie we Włoszech, gdzie przez około pół roku namnaża się je w hodowli. Celem jest to, by około 3 proc. wyhodowanych komórek stanowiły komórki macierzyste rąbka rogówki. To daje gwarancję, że będą one już przez całe życie pacjenta regenerować nabłonek rogówki, a efekt zabiegu będzie trwały. Hodowla komórek jest następnie transportowana w specjalnym opakowaniu do ośrodka, w którym pacjent ma być poddany leczeniu. Komórki przenosi się na powierzchnię oka na specjalnym przezroczystym podłożu z włóknika (fibryny), naturalnego białka tkanki łącznej. Następnie oko jest szczelnie zasłaniane na cztery-pięć dni. Nie stosuje się żadnych leków miejscowych. Enzymy obecne w łzach trawią podłoże z włóknika i nabłonek rogówki osiada na powierzchni oka. Komórki macierzyste zagnieżdżają się w rąbku rogówki i powodują odnawianie jej powierzchni. W czwartej dobie od zabiegu oko zostaje odsłonięte. - Jest to pierwsza w Unii Europejskiej terapia komórkami macierzystymi, zarejestrowana jako lek - podkreślił prof. Wylęgała. Europejska Agencja Leków zarejestrowała ją jako produkt leczniczy zaawansowanej technologii medycznej (ATMP). Obecnie jest refundowana we Włoszech, Francji, Wielkiej Brytanii, Holandii i Belgii. - Liczymy, że w Polsce też będzie refundowana. Warto tę technologię stosować, ponieważ jej skuteczność jest zdecydowanie wyższa niż innych technik, a pacjenci mają szansę na całkowite wyleczenie. Myślę, że stać nas na stosowanie innowacyjnych technologii nie tylko w onkologii, ale też w okulistyce czy traumatologii - podkreślił prof. Wylęgała. Dodał, że w naszym kraju kwalifikowałoby się do tej metody rocznie ok. 50 osób. Jego zdaniem, przy rozważaniu finansowania tej terapii nie można skupiać się tylko na jej kosztach. - My nie liczymy tego, ile trzeba wydać pieniędzy na ludzi, którzy nie mogą pracować w następstwie uszkodzenia rogówki, ile trzeba wydać na ich renty. Liczymy tylko koszty terapii. A nasz pierwszy pacjent zawiesił rentę i teraz normalnie pracuje - tłumaczył. Kuba, pierwsze z dwójki dzieci, u których zespół prof. Wylęgały wykonał przeszczep komórek macierzystych rąbka rogówki, widział już tydzień po zabiegu. Chłopiec w wieku czterech lat zachlapał oko wapnem. Nie dawano mu szans, że będzie na nie widział. Obecnie chłopiec chodzi do szkoły, będzie przechodził dalszą rehabilitację, dalsze leczenie, powiedział dr Dobrowolski. Konsultant krajowy w dziedzinie okulistyki prof. Marek Rękas zaznaczył, że rok 2019 będzie w Polsce czasem porządkowania systemu okulistycznego, jeśli chodzi o leczenie zaćmy i naprawę uszkodzeń rogówki. - Jeśli uda się uporządkować podstawowy system przeszczepiania, to ta technologia będzie taką wisienką na torcie - ocenił specjalista. Długoterminowy sukces przeszczepu rogówki zależy od przyczyny uszkodzenia rogówki, zastosowanej techniki chirurgicznej, wiedzy chirurga, szansy na odrzucenie narządu i innych czynników. Przegląd Anatomia oka i warstw rogówki. Co to jest przeszczep rogówki? Przeszczep rogówki to zabieg, który zastępuje rogówkę, przezroczystą przednią warstwę oka. Podczas tej procedury chirurg usuwa uszkodzoną lub chorą tkankę rogówki. Zdrowa tkanka rogówki oka zmarłego dawcy ludzkiego zastępuje uszkodzoną rogówkę. Dla wielu osób operacja przeszczepu rogówki przywraca wyraźne widzenie i poprawia jakość życia. Co robi rogówka? Przezroczysta rogówka w kształcie kopuły chroni oczy przed brudem, zarazkami, innymi cząsteczkami i szkodliwym promieniowaniem UV. Rogówka, współpracując z soczewką oka, skupia światło, które wpada do oka, aby widzenie było wyraźne. Rogówka składa się z trzech głównych warstw tkanki, pomiędzy którymi znajdują się dwie cieńsze warstwy membrany. Jakie objawy mogą wskazywać, że potrzebuję przeszczepu rogówki? Jeśli masz uszkodzoną rogówkę, mogą wystąpić objawy, w tym: Ból oka Rozmazany obraz Pochmurna wizja Twój okulista określi przyczynę i inne możliwe sposoby leczenia, które mogą rozwiązać te objawy. Jeśli rogówki nie można naprawić innymi metodami, chirurg może zalecić przeszczep rogówki. Jak często wykonywane są przeszczepy rogówki? Obecnie okuliści co roku przeprowadzają w Stanach Zjednoczonych ponad 47 000 przeszczepów rogówki. Oczekuje się, że liczba ta wzrośnie wraz ze starzeniem się populacji. Jakie rodzaje diagnoz wskazują, że mogę potrzebować przeszczepu rogówki? Warunki, które uszkadzają rogówki i upośledzają zdolność widzenia, mogą wymagać przeszczepu rogówki. Warunki te obejmują: Dystrofia Fuchsa, stan, w którym komórki warstwy wewnętrznej (śródbłonka) rogówki obumierają, powodując pęcznienie i pogrubienie rogówki oraz niewyraźne widzenie Stożek rogówki, stan, który powoduje, że rogówka ma kształt stożka zamiast kopuły Infekcje powodujące trwałe uszkodzenie rogówki Urazy pourazowe, które penetrują lub powodują blizny rogówki Wcześniejsze operacje oka, które uszkodziły rogówkę Keratopatia pęcherzowa, przypominający pęcherze obrzęk rogówki, który powoduje dyskomfort, ból i niewyraźne widzenie w oku Zapalenie rogówki, zapalenie rogówki wywołane przez wirusy, bakterie, grzyby lub pasożyty Szczegóły procedury Jak wykonuje się przeszczep rogówki? Twój chirurg zaleci jedną z trzech opcji chirurgicznych przeszczepu rogówki. Wybrana przez chirurga metoda zależy od przyczyny uszkodzenia rogówki, stanu rogówki i Twoich unikalnych potrzeb. W niektórych przypadkach przeszczep rogówki może nie poprawić wzroku, a chirurg może odradzać operację. Bez względu na rodzaj przeszczepu, który otrzymasz, twoja nowa rogówka będzie pochodzić od zmarłego dawcy narządów. Każda rogówka dawcy jest poddawana dokładnym testom, aby upewnić się, że jest bezpieczna do przeszczepu. Rogówka składa się z trzech warstw tkanki. Każda opcja chirurgiczna skupia się na określonej warstwie lub warstwach. Keratoplastyka penetrująca Keratoplastyka penetrująca nazywana jest również przeszczepem rogówki pełnej grubości. Nowoczesna wersja tej operacji, opracowana ponad 100 lat temu, każdego roku pomaga tysiącom ludzi. W tej procedurze chirurg używa małego okrągłego ostrza, aby usunąć całą środkową część uszkodzonej rogówki i zastąpić ją zdrowym kawałkiem rogówki dawcy o tym samym kształcie. Głęboka keratoplastyka przednia płytkowa Jeśli najbardziej wewnętrzna warstwa rogówki jest zdrowa, ale środkowa i zewnętrzna warstwa są uszkodzone, chirurg może wykonać przeszczep rogówki o niepełnej grubości. Ta procedura jest również znana jako głęboka przednia keratoplastyka blaszkowata. Podczas tej operacji chirurg usuwa środkową i zewnętrzną warstwę rogówki i zastępuje je zdrową tkanką rogówki. Keratoplastyka śródbłonka Ta procedura może pomóc, jeśli najgłębsza warstwa rogówki, śródbłonek, jest uszkodzona. Ta cienka warstwa tkanki śródbłonka nazywana jest błoną Descemeta. Chirurdzy wykonują dwa rodzaje operacji keratoplastyki śródbłonka: Descemet stripping automatyczna keratoplastyka śródbłonka (DSAEK) Keratoplastyka śródbłonka błony Descemet (DMEK) Każdy zabieg usuwa uszkodzoną tkankę śródbłonka i zastępuje ją zdrową tkanką dawcy. W przeciwieństwie do innych procedur keratoplastyki, w przypadku procedur keratoplastyki śródbłonkowej potrzeba mniej szwów lub nie potrzeba ich wcale. Zamiast tego do utrzymania rogówki dawcy w odpowiedniej pozycji stosuje się pęcherzyk powietrza. Aby zwiększyć szansę na sukces, przez kilka dni po zabiegu należy ustawić się twarzą do góry, aby bańka mogła utrzymać tkankę rogówki na miejscu. Różnica między DSAEK a DMEK polega na grubości rogówki dawcy – DSAEK jest grubsza, a DMEK cieńsza. Chirurg zdecyduje, który rodzaj przeszczepu najlepiej pasuje do konkretnego stanu oka. Co zwykle dzieje się przed operacją przeszczepu rogówki? Twój lekarz i zespół anestezjologiczny przeanalizują Twoją historię medyczną, odpowiedzą na Twoje pytania i potwierdzą plan zabiegu. Zespół anestezjologiczny poda sedację lub znieczulenie ogólne (powodujące utratę przytomności), w zależności od stanu zdrowia i tego, co omówiliście z lekarzem. Lek znieczulający zostanie zastosowany do oka. Sama operacja jest zabiegiem ambulatoryjnym (nie będziesz przebywać w szpitalu ani w ośrodku okulistycznym). Operacja trwa zwykle mniej niż 2 godziny. Czego powinienem się spodziewać po przeszczepie rogówki? Przez kilka pierwszych dni po zabiegu spodziewaj się, że twoje oko będzie zaczerwienione, podrażnione i wrażliwe na światło. Zazwyczaj ból można kontrolować za pomocą dostępnych bez recepty leków przeciwbólowych, które może zalecić chirurg. Po operacji oko zostanie pokryte opaską na oko. Opaskę na oko należy nosić podczas kąpieli i snu. Chirurg porozmawia również o czynnościach, których należy unikać, zwłaszcza czynnościach, które mogą spowodować bezpośrednie trafienie w oko. W przypadku przeszczepów śródbłonka należy przez kilka dni po zabiegu ustawić się twarzą do góry (na plecach). Będziesz mieć wizytę kontrolną u swojego chirurga, zwykle w ciągu 24 do 48 godzin od operacji. On lub ona usunie opaskę na oko i sprawdzi, jak dobrze goi się twoje oko. Przepisane zostaną również krople do oczu i maści, które pomogą w gojeniu oka. Zwykle przepisywane krople do oczu i maści to zarówno antybiotyki (w celu zapobiegania infekcji), jak i kortykosteroidy (w celu zmniejszenia obrzęku, stanu zapalnego i zapobiegania odrzuceniu). Szwy mogą wymagać usunięcia w zależności od rodzaju szwów i zastosowanej techniki chirurgicznej. Jeśli szwy muszą być usunięte, mogą nie być usuwane przez kilka miesięcy. Chirurg zaleci noszenie okularów lub innych okularów ochronnych przez pewien czas, aby chronić oczy. Podczas regeneracji nie należy pocierać ani uciskać oczu. Tarcie może powodować uszkodzenia i utrudniać gojenie. Zagrożenia / Korzyści Jakie powikłania wiążą się z przeszczepem rogówki? Jednym z najbardziej niepokojących powikłań przeszczepu rogówki jest odrzucenie narządu (rogówki). Odrzucenie oznacza, że ​​układ odpornościowy organizmu rozpoznaje oddaną rogówkę jako obcą i próbuje zwalczyć przeszczep. Będziesz przyjmować krople do oczu przez co najmniej rok po operacji, aby zmniejszyć ryzyko odrzucenia. Ryzyko odrzucenia różni się w zależności od zastosowanej techniki chirurgicznej i stanu oka. Stany takie jak suche oko, naczynia krwionośne rosnące w rogówce i infekcje oka zwiększają prawdopodobieństwo odrzucenia. W przypadku niektórych oczu przeszczep wiąże się z bardzo wysokim ryzykiem odrzucenia, a chirurg może odradzać operację. Zapytaj swojego lekarza, jak stan twojego oka wpływa na szanse odrzucenia. Inne powikłania operacji przeszczepu rogówki obejmują: Infekcja – w rogówce lub wewnątrz oka Krwawienie Jaskra (podwyższone ciśnienie wewnątrz oka) Wyciek płynu z rogówki Odklejona siatkówka (tkanka wyściełająca tył oka odsuwa się od oka) Problemy z ostrością widzenia (ostrość widzenia) spowodowane nieregularną krzywizną rogówki Oderwanie przeszczepu rogówki (w przypadku przeszczepu śródbłonka, który jest utrzymywany na miejscu przez pęcherzyk powietrza) Dla większości ludzi przeszczep rogówki jest bardzo skuteczny w perspektywie długoterminowej. Twój chirurg może pomóc Ci zdecydować, czy przeszczep rogówki jest dla Ciebie odpowiedni. Czy można uniknąć przeszczepu rogówki? Kluczem do uniknięcia przeszczepu rogówki jest zapobieganie uszkodzeniom lub urazom rogówki. Jeśli uszkodzona rogówka nie zagoi się innymi metodami, przeszczep rogówki może być nieunikniony, aby zachować wzrok. Odzyskiwanie i Outlook Jakie są prognozy (perspektywy) dla osób po przeszczepie rogówki? Stopień długoterminowego sukcesu zależy od wielu czynników, w tym od przyczyny uszkodzenia rogówki, zastosowanej techniki chirurgicznej, wiedzy chirurga, akceptacji przez układ odpornościowy pacjenta przeszczepu dawcy (odrzucenie narządu) i innych czynników. Ponieważ stawki różnią się tak bardzo, powinieneś zapytać lekarza o wskaźnik powodzenia w oku. Należy pamiętać, że po zabiegu widzenie jest zwykle niewyraźne i z czasem ulega stopniowej poprawie. Czas potrzebny do powrotu do dobrego widzenia zależy od kilku czynników, w tym od rodzaju wykonywanej operacji. Uzyskanie pełnego widzenia może potrwać do 12 miesięcy u pacjentów poddawanych przeszczepowi tkanki o pełnej grubości. W przypadku przeszczepów śródbłonka (DMEK i DSAEK) dobre widzenie zazwyczaj uzyskuje się w ciągu 3 miesięcy. Czy po przeszczepie rogówki będę musiał nosić okulary lub soczewki kontaktowe? Po operacji przeszczepu rogówki o pełnej grubości można spodziewać się nieregularnej powierzchni rogówki. Ta niedoskonałość krzywizny rogówki, zwana astygmatyzmem, powoduje zniekształcenie widzenia. Często potrzebna jest korekcja za pomocą okularów, soczewek kontaktowych lub dodatkowej operacji. Specjalne rodzaje soczewek kontaktowych (sztywne soczewki przepuszczające gaz lub soczewki twardówkowe) [a larger lens that lays on the white part of the eye]) zazwyczaj nie są potrzebne po przeszczepach śródbłonka, ale mogą być potrzebne po penetrującej keratoplastyce lub operacji głębokiej przedniej keratoplastyki blaszkowatej. Twój chirurg omówi najlepsze opcje, które spełnią Twoje potrzeby w zakresie widzenia. Jak szybko mogę prowadzić samochód po przeszczepie rogówki? Nie wolno prowadzić samochodu w dniu przeszczepu rogówki. Ktoś musi odwieźć Cię do domu po operacji i przywieźć z powrotem na wizytę kontrolną. Jeśli masz dobre widzenie w oku niepoddanym przeszczepowi, możesz legalnie prowadzić samochód 24 godziny po zabiegu. Jednak chirurg może zalecić dłuższe odczekanie przed rozpoczęciem jazdy. Kiedy mogę wrócić do pracy po przeszczepie rogówki? Powrót do pracy może potrwać od kilku dni do kilku tygodni. Zależy to od Twojego poziomu dyskomfortu, wzroku i czynności, które wykonujesz w pracy. Prace wymagające forsownej aktywności, takie jak podnoszenie ciężarów, mogą wymagać więcej czasu wolnego od pracy. Kiedy zadzwonić do lekarza? Kiedy powinienem zadzwonić do chirurga? Natychmiast skontaktuj się z chirurgiem, jeśli wystąpią jakiekolwiek oznaki odrzucenia rogówki, w tym: Ból oka Zaczerwienienie oczu Zamglone lub mętne widzenie Wrażliwość na światło Jeśli zauważysz jakiekolwiek inne problemy ze wzrokiem po przeszczepie rogówki lub wystąpią objawy infekcji, takie jak gorączka, drenaż oka lub ból, skontaktuj się z chirurgiem. Przeszczep rogówki to chirurgiczne zastąpienie części lub całej chorej tkanki zdrową rogówką pobraną od dawcy. Historia keratoplastyki sięga końca VIII wieku, ale jej dynamiczny rozwój przypada na XX wiek. Historia keratoplastyki Profesor Wiktor Arkin (1894-1982) – jeden z pionierów keratoplastyki w Polsce – we wstępie do swojej książki pt. „Przeszczepianie rogówki” (1956) pisał, że jedną z częstszych przyczyn ślepoty lub ograniczenia wzroku są mniejsze lub większe zmętnienia rogówki, która jest szczególnie narażona na urazy czy zakażenia, podczas gdy inne struktury oka przez swoje położenie anatomiczne są znacznie lepiej chronione. Tak więc idea zastąpienia zmętniałej rogówki przezroczystą tkanką zrodziła się już dawno temu. Historia przeszczepiania rogówki sięga VIII wieku, jednak dynamiczny rozwój keratoplastyki przypada na wiek XX. Za ojca współczesnej transplantologii rogówki uważa się Czecha – Eduarda Konrada Zirma z Ołomuńca, który w 1905 roku wykonał pierwszy udokumentowany udany przeszczep rogówki u pacjenta z obuocznym bielmem po oparzeniu chemicznym. Zirm do przeszczepu wykorzystał tkankę pobraną od zmarłego człowieka, w przeciwieństwie do wcześniejszych zabiegów, w których wykorzystywano tkanki zwierzęce. Obecnie na całym świecie wykonywane są wyłącznie przeszczepy z użyciem tkanki ludzkiej od dawcy zmarłego (alloprzeszczepy), lub w wyjątkowych przypadkach autoprzeszczepy – z tkanki własnej drugiego oka. Na początku XX wieku nastąpił nie tylko dynamiczny rozwój technik operacyjnych i postęp w konstruowaniu odpowiednich narzędzi chirurgicznych, ale również sposobów pobierania, konserwowania i bankowania tkanek. Prekursorem był prof. Władymir Fiłatow (1875-1956) z Odessy. W Polsce w 1928 roku prezydent Rzeczpospolitej Polski wydał rozporządzenie zezwalające na pobieranie tkanek ze zwłok. W grudniu 1949 roku powstała ustawa sejmowa zezwalająca na pobranie gałek ocznych ze zwłok cztery godziny po zgonie bez zgody rodziny. Do roku 1951 wykonano 140 przeszczepień rogówki, głównie w klinikach w Warszawie, Lublinie, Katowicach, Łodzi. Obecnie w Polsce wykonywanych jest 2,5 przeszczepień na 100 tys. mieszkańców. Warto podać tu dane z Europy Zachodniej: 10/100 tys. oraz USA 20 /100 tys. Przeszczep rogówki – wskazania Według danych WHO z 2011 roku na świecie żyje około 40 milionów ludzi niewidomych, z czego ponad 10 milionów stanowi ślepota rogówkowa. W Polsce jest 217 tys. osób niewidomych lub słabo widzących, a u 44 tys. przyczyną ślepoty są schorzenia rogówki, z czego 60 proc. przypadków kwalifikuje się do zabiegu przeszczepienia. Szacuje się, że w Polsce około 3000 osób oczekuje na ten zabieg. Rocznie wykonywanych jest około 1000 przeszczepień (wszystkich typów łącznie). W SPKSO rocznie przeprowadza się ich około 250. Keratoplastyka jest formą rehabilitacji wzrokowej w przypadku zaawansowanych i nieodwracalnych zmian w tkance powodujących jej zmętnienie – blizn pozapalnych lub pourazowych, zaawansowanych chorób z grupy dystrofii oraz silnych zniekształceń, jak w przypadku zaawansowanych ekstazji, takich jak stożek rogówki. Czasem wykonuje się również zabiegi ze wskazań nagłych, tzw. przeszczepy „na gorąco” w przypadkach perforacji rogówki lub ciężkich owrzodzeń z martwicą tkanki, co w efekcie także może prowadzić do perforacji i utraty gałki ocznej. W zależności od wskazań i oczekiwanego efektu, przeszczepy rogówki można podzielić na: optyczne, tektoniczne, lecznicze, kosmetyczne. Odpowiednia kwalifikacja przedoperacyjna jest bardzo ważnym elementem tej formy rehabilitacji wzrokowej. Rozpoznanie przedoperacyjne wiąże się z rokowaniem co do powodzenia przeszczepu i warunkuje rodzaj i intensywność pooperacyjnego leczenia immunosupresyjnego, przeciwbakteryjnego, czy zapobiegającego infekcjom o etiologii atypowej. W szczegółowym badaniu okulistycznym trzeba ocenić, czy istnieją inne niż rogówkowe przyczyny upośledzenia wzroku – zmiany w innych odcinkach gałki ocznej, zmiany czynnościowe, np. upośledzone przewodzenie w w badaniu elektrofizjologicznym. Należy wykluczyć współistnienie przewlekłych chorób okulistycznych takich jak: jaskra, zapalenia błony naczyniowej, zespół suchego oka, nieprawidłowości aparatu ochronnego oka, czy choroby ogólnoustrojowe. Przed keratoplastyką powinny one zostać odpowiednio unormowane lub wyeliminowane. Decyzję o zabiegu należy podejmować po rozważeniu wszystkich czynników ryzyka i oszacowaniu korzyści. W SPKSO wykonuje się nowoczesne badania diagnostyczne, których wyniki są pomocne, a nawet nieodzowne w procesie kwalifikacyjnym. Badanie podmiotowe i przedmiotowe, obejmujące ocenę w lampie szczelinowej, uzupełniane jest o badania obrazowe, takie jak: wysokospecjalistyczne badanie mikroskopii konfokalnej rogówki (porównywane do przyżyciowego badania histologicznego), optyczną koherentną tomografię przedniego odcinka oka (AS-OCT), badania topograficzne, czy badania ultrasonograficzne (USG, UBM). Rodzaje przeszczepów W zależności od techniki chirurgicznej przeszczepy rogówki dzielą się na przeszczepy drążące, warstwowe przednie i tylne, oraz przeszczepy rąbka rogówki. Keratoplastyka drążąca (penetrating keratoplasty, PK) należy do najdłużej i najczęściej wykonywanego rodzaju przeszczepiania rogówki. Polega na wymianie pełnej grubości tkanki – wszystkich warstw rogówki i zastąpieniu jej płatkiem dawcy o odpowiedniej średnicy. Wskazaniem do tego rodzaju zabiegu są zmiany obejmujące całą grubość rogówki, aktywne stany zapalne miąższu rogówki, dokonane perforacje. Płatek dawcy umocowuje się w loży biorcy za pomocą cienkich precyzyjnie założonych szwów, które są zdejmowane zazwyczaj po 1-1,5 roku od operacji. Technika założenia szwów ma znaczenie w powstaniu astygmatyzmu pooperacyjnego, a to z kolei wpływa na ostrość wzroku po zabiegu. Istnieje ryzykoreakcji immunologicznej – odrzutu przeszczepu przez organizm biorcy i w tym rodzaju keratoplastyki mogą wystąpić reakcje nabłonkowe, miąższowe, czy śródbłonkowe choroby przeszczepu. Ryzyko zależy od przyczyny zabiegu – największe jest w przypadkach perforacji, unaczynienia rogówki w ponad 2 kwadrantach, retransplantacji, a najmniejsze w przypadkach blizn, stożka rogówki, czy dystrofii. Do wad keratoplastyki drążącej należą: nieregularny astygmatyzm, długotrwała rehabilitacja wzrokowa, osłabienie ściany gałki ocznej w ranie pooperacyjnej, ryzyko odrzucania. Aby wyeliminować choć część z nich, w wybranych przypadkach można zastosować keratoplastykę warstwową (selektywną). Keratoplastyka selektywna, której pierwsze próby miały miejsce w 1940 roku w Monachium, to obecnie rosnąca tendencja w transplantologii okulistycznej na całym świecie. W Stanach Zjednoczonych w 1995 roku wykonano 90 proc. przeszczepów drążących i 10 proc. przeszczepów warstwowych, natomiast już w 2005 roku proporcje odwróciły się – wykonano 90 proc. przeszczepów warstwowych i 10 proc. przeszczepów drążących. W Polsce w 2012 roku spośród wykonanych przeszczepów 20 proc. stanowiły przeszczepy warstwowe, a 80 proc. drążące. Keratoplastyka selektywna przednia (anterior lamelar keratoplasty, ALK) wskazana jest w przypadkach nieprawidłowości położonych w przednich warstwach rogówki z zachowaniem zdrowej błony Descemeta i śródbłonka (np. niepełnościenne bliznyrogówki, stożek, dystrofie przednie, np. ziarnista i siateczkowata). W zależności od poziomu, na którym znajduje się patologia rogówki, można wykonać przeszczep o różnej grubości, aż do tzw. przeszczepu przedniego głębokiego (deep anterior lamelar keratoplasty, DALK). W DALK u biorcy pozostawia się tylko błonę Descemeta ze śródbłonkiem. Płatek dawcy, składający się z nabłonka i miąższu jest, podobnie jak w przeszczepie drążącym, fiksowany w loży biorcy za pomocą szwów. Zaletą przeszczepień warstwowych przednich jest lepsza stabilność rany i wytrzymałość gałki ocznej niż w przypadku PK, oraz mniejsze ryzyko odrzutu. Sam zabieg jest technicznie bardziej skomplikowany niż wykonanie przeszczepu drążącego. Wyniki refrakcji są porównywalne, a czasem nieznacznie gorsze. Keratoplastyka warstwowa tylna to keratoplastyka XXI wieku. Wskazana jest ona w przypadkach patologii tylnej, najbardziej wewnętrznie położonej części rogówki – błony Descemeta ze śródbłonkiem, a niezmienionej części przedniej lub gdy zmiany w miąższu są przemijające, jak obrzęk. Wskazania do tego rodzaju przeszczepu stanowią: dystrofia Fuchsa (FECD) i keratopatia pęcherzowa, pierwotna niewydolność komórek śródbłonka (bez FECD), dystrofia polimorficzna tylna (PPD), czy jatrogenne uszkodzenie śródbłonka (np. powikłanie operacji zaćmy). W nazewnictwie keratoplastyki tylnej używane są angielskie skróty, które określają rodzaj i technikę zabiegu. Do najczęściej wykonywanych należą: DSAEK (Descemet Strippinng Automated Endothelial Keratoplasty), w którym płatek dawcy składa się z błony Descemeta ze śródbłonkiem i niewielkiej grubości tylnej części miąższu, oraz DMEK (Descemet Membrane Endothelial Keratoplasty) – płatek samej błony Descemeta. U biorcy usuwana jest jedynie chora błona Descemeta ze śródbłonkiem i zastępowana cienkim płatkiem dawcy wprowadzanym do środka komory przedniej oka – tam rozwijanym i „przyklejanym” do wewnętrznej części rogówki przy użyciu powietrza. Nie ma konieczności zakładania szwów. O keratoplastyce warstwowej tylnej mówi się, że jest to zupełnie nowa jakość w transplantologii okulistycznej. Dynamicznie rozwijają się techniki preparowania, badane są zależności między grubością wszczepianego płatka a jakością widzenia, modyfikuje się różne etapy zabiegu. Jedna z takich modyfikacji została przeprowadzona w SPKSO – profesor Jacek Szaflik jako pierwszy zastosował przeszczepy tylne o kształcie owalnym x mm, zamiast okrągłym x mm z bardzo dobrymi wynikami. Płatek owalny ma o 13 proc. większą powierzchnię w porównaniu do płatka okrągłego, i tym samym zawiera większą liczbę pożądanych komórek śródbłonka. Zaletami przeszczepień warstwowych tylnych są: znacznie lepsza jakość widzenia i ostrość wzroku niż po przeszczepie drążącym, mniejsza ingerencja chirurgiczna i mniejsze obciążenie dla pacjenta, szybsze gojenie i rehabilitacja wzrokowa, dobra przewidywalność – mały odsetek niepowodzeń. Zabiegi keratoplastyki drążącej i warstwowej często łączy się z jednoczasowym usunięciem zaćmy i wszczepieniem sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej. Przeszczepy rąbkowe są specjalnym rodzajem zabiegów, wykonywanych znacznie rzadziej w porównaniu z poprzednio opisanymi technikami. Zabiegi te zarezerwowane są dla stanów niedoboru komórek macierzystych rąbka rogówki (RKM). Stan ten występuje po oparzeniach chemicznych i termicznych oka, zespole Stevens-Johnsona, po ciężkich zapaleniach, nowotworach rąbka, w uszkodzeniach jatrogennych (liczne operacje, użycie antymetabolitów, radioterapii). Niedobór RKM uniemożliwia prawidłowe gojenie i nabłonkowanie rogówki, prowadząc do jej całkowitego zmętnienia i waskularyzacji. Ciężka obustronna niewydolność RKM równa się praktycznie ślepocie. W takich przypadkach szansą na poprawę widzenia jest zabieg przeszczepu rąbka jako pierwszy etap, a następnie po jego przyjęciu się dalsze procedury – przeszczep drążący ewentualnie z operacją zaćmy. W SPSKO przeszczepy rąbkowe wykonuje się techniką według modyfikacji Hollanda: 540º (360+180), do której potrzebne są rąbki z pary rogówek od tego samego dawcy. Przeszczep rąbkowy z żywymi komórkami macierzystymi nabłonka rogówki zdolnymi do replikacji jest wysoce immunogenny i wywołuje typowy proces odrzucania. To tzw. przeszczep wysokiego ryzyka i wymaga pełnej immunosupresji ogólnej (trzy leki ), która jest warunkiem powodzenia. Opieka pooperacyjna Leczenie pacjenta z chorobą rogówki nie kończy się na zabiegu operacyjnym. Operacja przeszczepienia rogówki jest pierwszym elementem całego złożonego procesu, który ma prowadzić do powodzenia terapii. Każdy pacjent po keratoplastyce czy to drążącej, czy selektywnej wymaga długoterminowej opieki, której celem jest utrzymanie przezierności przeszczepu niezbędnej do prawidłowego widzenia i zapobieganie odrzutowi (tzw. chorobie przeszczepu). Choroba przeszczepu może wystąpić nawet wiele lat po keratoplastyce, choć ryzyko jej wystąpienia zmniejsza się wraz z upływem czasu. Objawy odrzucania wymagają natychmiastowego zintensyfikowania leczenia, początkowo w warunkach szpitalnych. Wpływ na rokowanie długoterminowe ma bardzo wiele czynników, takich jak: przyczyna przeszczepu, wiek pacjenta, odpowiednia kwalifikacja przedoperacyjna, rodzaj wykonanego zabiegu (technika) i jakość użytego materiału, współistnienie innych chorób oczu (np. jaskra) czy chorób ogólnoustrojowych (cukrzyca, choroby o podłożu autoimmunologicznym, RZS). W SPKSO działa Poradnia Rogówkowa, w której pracują lekarze okuliści wyspecjalizowani w leczeniu chorób rogówki i prowadzeniu pacjentów po przeszczepach. Rodzaj i czas leczenia jest ustalany indywidualnie na podstawie stanu klinicznego i ww. czynników. Ponadto od 2009 roku szpital posiada Poradnię Transplantacyjną prowadzoną przez prof. dr. hab. n. med. Mieczysława Lao, w której są konsultowani i wspólnie z okulistami leczeni według specjalnie opracowanego protokołu pacjenci po przeszczepach tzw. wysokiego ryzyka i pacjenci, u których doszło do reakcji immunologicznego odrzucania. Na podstawie wieloletnich doświadczeń własnych i innych ośrodków na świecie nad skutecznością i działaniami niepożądanymi, lekiem z wyboru w tym protokole jest mykofenolan mofetilu (MMF) w połączeniu z glikokortykosteroidami. SPKSO jest pierwszym ośrodkiem w Polsce, w którym zastosowano takie postępowanie u pacjentów poddanych przeszczepom rogówki wysokiego ryzyka. Według badań prowadzonych w SPSKO wykazano, że takie postępowanie w sposób znamienny zmniejsza ryzyko odrzucania przeszczepu rogówki (11-krotnie) w grupie pacjentów tzw. wysokiego ryzyka. Czas immunosupresji ogólnej to przeciętnie 24 miesiące, jednak dokładny czas i dawkowanie są dostosowywane indywidualnie w zależności od stanu klinicznego okulistycznego i ogólnoustrojowego. W SPKSO prowadzone są badania naukowe dotyczące genetycznego podłoża chorób dystroficznych rogówki i stożka rogówki, co może przyczynić się do stworzenia innych rodzaju terapii w przyszłości i uniknięcia progresji chorób do stanu, kiedy przeszczepienie rogówki jest jedyną skuteczną metodą poprawy widzenia. tekst: MONIKA UDZIELA lekarz Katedra i Klinika Okulistyki II Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Samodzielny Publiczny Kliniczny Szpital Okulistyczny w Warszawie Kierownik: prof. dr hab. n. med. Jerzy Szaflik Nikt nie pyta Cię o zdanie, weź udział w Teście Zaufania! To 5 najczęściej kupowanych leków na grypę i przeziębienie. Pokazujemy je w kolejności alfabetycznej. ASPIRIN C/BAYER | FERVEX | GRIPEX | IBUPROM | THERAFLU Do którego z nich masz zaufanie? Prosimy, oceń wszystkie. Dziękujemy za Twoją opinię. sędzia Mariusz Żelichowski, Sąd Rejonowy w Kielcach Vision Express 11 marca 2022 Stożek rogówki to schorzenie oka, podczas którego rogówka staje się cieńsza i słabsza, przez co odkształca się i przyjmuje formę przypominającą stożek. Rogówka to przezroczysta zewnętrzna warstwa gałki ocznej, która bardzo silnie załamuje światło docierające do oka. Zdrowa rogówka swoim kształtem przypomina kopułę i wygląda jak soczewka kontaktowa. Jeśli rogówka ulega odkształceniu, oko z trudnością utrzymuje ostrość widzenia, przez co obraz staje się niewyraźny. Czego dowiesz się z artykułu? Stożek rogówki – objawy Stożek rogówki – jakie są przyczyny jego występowania? Korekcja stożka rogówki Stożek rogówki – leczenie Stożek rogówki – objawy Na wczesnym etapie stożek rogówki może nie wpływać na jakość widzenia!. W miarę rozwoju schorzenia podstawowym symptomem jest zazwyczaj niewyraźne widzenie. Może pogłębiać się także astygmatyzm czy też dyskomfort spowodowany przebywaniem przy jasnym świetle – jako że odkształcona rogówka silniej rozprasza światło, które dociera do gałki ocznej2. Stożek rogówki wpływa także na jakość widzenia po zmroku3. Niektóre osoby cierpiące na to schorzenie przy źródłach światła obserwują kręgi świetlne2, a także skarżą się na mnogie widzenie3. Stożek rogówki zwykle rozwija się w obu gałkach ocznych, choć zdarza się, że poziom odkształcenia rogówki jest różny w każdym oku3. U niektórych pacjentów cierpiących na tę dolegliwość może się rozwinąć ostry stożek rogówki. W rezultacie pęknięcia błony Descemeta między warstwami rogówki zbiera się płyn. To z kolei może prowadzić do pojawienia się bliznowacenia na rogówce, przez co staje się ona mniej przezroczysta3. Stożek rogówki – jakie są przyczyny jego występowania? Naukowcy przypuszczają, że stożek rogówki ma po części podłoże genetyczne. Ponadto na jego rozwój mają wpływ pochodzenie etniczne, wiek i płeć. Innymi słowy, niektórzy mają większe genetyczne uwarunkowania do odkształcania rogówki, jednak do rozwoju stożka może nie dojść, o ile nie zaistnieją inne czynniki, takie jak częste pocieranie oczu czy noszenie soczewek kontaktowych. Z kolei osoby o innym zestawie genów mogą pocierać oczy czy nosić soczewki bez ryzyka rozwoju stożka rogówki3. Czynniki ryzyka stożka rogówki to między innymi: katar sienny, egzema, astma alergiczna, czy zespół bezdechu śródsennego3. Dotyka osoby ze wszystkich grup etnicznych, jednak występuje częściej u pacjentów pochodzących z Azji Południowej2. Stożek rogówki częściej pojawia się u nastolatków lub młodych dorosłych niż w pozostałych grupach wiekowych3. U pacjentów, u których go zdiagnozowano, odkształcenie może się pogarszać do około 35. roku życia. Potem wraz z upływem czasu choroba postępuje wolniej lub wcale2 Stożek rogówki to stosunkowo rzadka przypadłość, która dotyka 1 na 2000 osób. Ze względu na podłoże genetyczne ryzyko rozwinięcia choroby zwiększa się wśród pacjentów, których bliscy cierpią na tę dolegliwość2. Korekcja stożka rogówki Stożek rogówki można korygować przy użyciu odpowiednio dobranych okularów lub soczewek kontaktowych, zwłaszcza na pierwszych etapach rozwoju choroby. W związku z tym, że z czasem odkształcenie się powiększa, w późniejszym czasie mogą one już nie wystarczać lub pacjent musi sięgnąć po tzw. twarde soczewki kontaktowe. Niektóre rodzaje takich soczewek są odpowiednio formowane z myślą o osobach cierpiących na stożek rogówki2. Jeśli noszenie twardych soczewek jest dla Ciebie niewygodne, istnieją także inne rozwiązania, takie jak hybrydowe soczewki kontaktowe, w których środkowa część jest twarda, zaś brzegi soczewki miękkie. Miękkie soczewki kontaktowe można nosić także pod twardymi, aby ochraniały gałkę oczną2. Jeśli cierpisz na stożek rogówki i korygujesz go za pomocą okularów lub soczewek, częściej niż zwykle możesz potrzebować zmian przepisanych mocy. Oznacza to, że soczewki będą coraz grubsze, cięższe i mogą odkształcać obraz na krawędziach2. Osoby, które korzystają z soczewek do korekcji stożka rogówki, częściej skarżą się także na tzw. suche oko. Problem ten dotyczy wszystkich użytkowników soczewek, ale nasila się u pacjentów cierpiących na stożek rogówki. Powodem jest fakt, że w przypadku nierównej rogówki powieki z trudnością równomiernie rozprowadzają łzy po powierzchni gałki ocznej2. W takiej sytuacji warto sięgnąć po sztuczne łzy. Stożek rogówki – leczenie W celu trwałego pozbycia się stożka rogówki konieczna może być operacja, polegająca na przeszczepie rogówki (keratoplastyka) lub zastosowaniu jej implantu. Istnieje także stosunkowo nowa metoda zwana cross-linking lub sieciowaniem włókien kolagenowych rogówki (w skrócie także CXL lub C3R2)1. Zabieg taki trwa około 60 minut . Jego skuteczność szacuje się na 94%1. Podstawowym celem zabiegu cross-linking jest zapobieganie pogłębianiu się stanu pacjenta. Operacja ta może nie być bezpieczna, jeśli rogówka jest wyjątkowo cienka1. Jak wspomnieliśmy, inną metodę chirurgicznego leczenia stożka rogówki stanowi zastosowanie implantów. Są to plastikowe obręcze, które wszczepia się w rogówkę, aby nadać jej prawidłowy kształt. Zabieg przeprowadza się zwykle jednocześnie dla obojga oczu, w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym. Implanty same w sobie zazwyczaj nie leczą stożka rogówki, jednak pozwalają przeprowadzać skuteczną korektę schorzenia przy pomocy okularów lub soczewek kontaktowych. Wpływają również na zmianę kształtu rogówki, dzięki czemu soczewki lepiej leżą na oku2. Z kolei przeszczep rogówki to zabieg usunięcia całości lub części rogówki i zastąpienia jej zdrową, pochodzącą od dawcy. Jeśli lekarze zdecydują się na przeprowadzenie tej operacji, zwykle w pierwszej kolejności wykonują zabieg częściowy, tj. głęboki przeszczep warstwowy przedni. Wówczas zewnętrzne warstwy środkowej części rogówki są zastępowane tkanką dawcy, jednak najgłębsza pozostaje nienaruszona2. Jeśli wewnętrzna warstwa rogówki została uszkodzona lub pacjent otrzymał już częściowy przeszczep, ale zabieg się nie powiódł, lekarze mogą zaproponować pełen przeszczep rogówki. Jest to tzw. keratoplastyka drążąca, podczas której całą rogówkę zastępuje się tkanką pobraną od dawcy2. W obu przypadkach rogówkę dawcy utrzymują w miejscu maleńkie szwy, które pozostają w gałce ocznej przez dłuższy czas: 6 miesięcy w przypadku częściowego przeszczepu, 12 miesięcy w razie pełnego przeszczepu2. Pacjenta po operacji czeka długa rekonwalescencja. Przez co najmniej 6 miesięcy zaleca się stosowanie sterydowych kropli do oczu, które mają zapobiec odrzuceniu rogówki dawcy przez organizm, choć jednocześnie zwiększają ryzyko zaćmy (katarakty) i jaskry2. Około 95% pełnych przeszczepów i nawet więcej częściowych funkcjonuje prawidłowo po 5 latach od zabiegu. Jednak po upływie 20 lat u 50% pacjentów przeszczep nie utrzymuje przezierności. Z tego względu lekarz może zarekomendować, by maksymalnie odłożyć w czasie operację, szczególnie w przypadku młodych osób2. Źródła: 1 2 3 Umów się na badanie wzroku Nasi specjaliści czekają na Ciebie! Przeszczepienie rogówki to zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu chorego lub uszkodzonego fragmentu rogówki (czyli powłoki przedniej części oka) i wszczepieniu zdrowej tkanki, pobranej od dawcy. Jest to jedna z najczęstszych procedur medycznych. spis treści 1. Przeszczepienie rogówki – przebieg 2. Rodzaje przeszczepów rogówki 3. Do najczęstszych przyczyn, w których rogówka musi być przeszczepiona należą: 4. Przeszczepienie rogówki – ryzyko operacji na oczy 5. Po operacji przeszczepienia rogówki rozwiń 1. Przeszczepienie rogówki – przebieg Przed zabiegiem pacjentowi podaje się znieczulenie miejscowe, czasami środek uspakajający. Pacjent pozostaje świadomy. Tkanka rogówki pochodzi od osoby, która zgodziła się zostać dawcą organów po swojej śmierci. Rogówka przed wszczepieniem jest dokładnie badana, by mieć jak największą pewność, że zabieg chirurgiczny będzie bezpieczny i skuteczny. Najczęściej stosowaną metodą przeszczepienia rogówki jest, tzw. drążąca keratoplastyka. Podczas tego zabiegu chirurgicznego lekarz usunie mały, okrągły fragment rogówki. Następnie zdrowy fragment rogówki pobrany od dawcy zostanie przyszyty. Istnieją także nowocześniejsze metody operowania, podczas których jedynie zewnętrzna lub wewnętrzna warstwa rogówki jest zamieniana. Zobacz film: "#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?" 2. Rodzaje przeszczepów rogówki W zależności od techniki operacyjnej istnieją różne rodzaje przeszczepów rogówki. Wyróżniamy przeszczepy warstwowe, w której przeszczepowi ulega tylko powierzchowna warstwa rogówki w przeciwieństwie do przeszczepów drążących, w których wymianie ulega cała grubość rogówki. Jakie są wskazania do wykonania zabiegu keratoplastyki? 3. Do najczęstszych przyczyn, w których rogówka musi być przeszczepiona należą: zwyrodnienie rogówki; korekcja nieprawidłowego kształtu rogówki; zakażenia; oparzenia chemiczne; obrzęk rogówki; blizny na rogówce. wszystkie stany, w których rogówka traci swoją przejrzystość. Przeszczep rogówki jest zalecana osobom, które cierpią, na: choroby oka spowodowane pomniejszeniem rogówki, na przykład stożek rogówki; bliznowacenie rogówki, spowodowane stanami zapalnymi lub urazami; utratę wzroku, przyczyną jest zmętnieniem rogówki, spowodowane np. dystrofią (zaburzeniem w odżywianiu tkanki). 4. Przeszczepienie rogówki – ryzyko operacji na oczy Istnieje ryzyko, że organizm odrzuci przeszczepioną tkankę. Nie zdarza się to jednak często. Aby temu zapobiec, stosuje się specjalne krople do oczu. Czasami mogą pojawić się inne powikłania, na przykład: krwotoki; stan zapalny oka; wysokie ciśnienie oka, powodujące zaburzenia wzroku; opuchnięcie przedniej części oka; problemy z oddychaniem; reakcja uczuleniowa na stosowane leki. Pacjent może powrócić do domu tego samego dnia, w którym odbył się przeszczep rogówki. Musi jednak pamiętać o stosowaniu kropli do oczuoraz o zasłanianiu oka przez okres do 4 dni po przeszczepie. Szwy zostaną usunięte podczas pierwszej wizyty kontrolnej. Niektóre szwy być może będą musiały pozostać w ciele pacjenta nawet przez rok. Tyle samo może trwać całkowity powrót do zdrowia. 5. Po operacji przeszczepienia rogówki W okresie po operacji ważne jest regularne stosowanie leków zawierających antybiotyk zarówno miejscowo, jak i ogólnie, należy stosować leki osłabiające odpowiedź immunologiczną tak, by przeszczep rogówki nie został odrzucony. Stosuje się także glikokortykosteroidy, które przyspieszają proces gojenia. O sukcesie przeszczepu decyduje wiele czynników, np. współpraca pacjenta z lekarzem, dyscyplina pacjenta co do przestrzegania zasad przyjmowania leków oraz higieny, a także reakcja organizmu na przeszczepioną rogówkę. Skorzystaj z usług medycznych bez kolejek. Umów wizytę u specjalisty z e-receptą i e-zwolnieniem lub badanie na abcZdrowie Znajdź lekarza. polecamy Artykuł zweryfikowany przez eksperta: Lek. Tomasz Makos Lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

czego nie wolno po przeszczepie rogówki